Wędrując wakacyjnymi ścieżkami każdy z nas spotyka ciekawe i często zaskakujące miejsca. Jadąc w Polskę bez ustalonego wcześniej szczegółowego planu odnajdujemy coś co zapada potem na długo w naszą pamięć. W każdym regionie naszego kraju można znaleźć obiekty, zabytki, ciekawostki związanego z historią, literaturą czy przyrodą.

Wakacje z literaturą - Lipce Reymontowskie

Może więc wybierzmy się do miejsc związanych z literaturą polską. Pierwszy etap tej podróży to wieś Lipce zwane Reymontowskimi. Lipce leżą na Mazowszu w pobliżu Łodzi, Łowicza. Wieś uboga, trwale jednak zaznaczyła swą obecność w historii literatury polskiej. Stało się tak za sprawą Władysława Stanisława Reymonta, który w latach 1988-93 pracował w Lipcach na stanowisku pomocnika dozorcy, na przebiegającym przez wieś odcinku kolei Warszawsko-Wiedeńskiej. Mieszkał w budynku, który dziś możemy zobaczyć udając się z centrum wsi w okolice stacji kolejowej i spacerując dalej wzdłuż torów.

Dom, w którym mieszkałDom, w którym mieszkał W. S. Reymont

Reymont był bystrym obserwatorem wiejskiej społeczności, z którą przyszło mu żyć. Urzeczony tutejszą kulturą ludową i barwnym życiem opisał je po latach w swej powieści ?Chłopi?. Dzieło powstawało przez lata, ostatecznie ukończone zostało w 1908 roku. W 1924 roku autor otrzymał za nie Nagrodę Nobla.

Zastanawiamy się często co było interesujące dla współczesnego Reymontowi czytelnika, że z tak wielką popularnością spotkała się powieść o życiu łowickiej wsi? Jest wiele odpowiedzi na to pytanie. ?Chłopi? są ciekawą powieścią o losach wiejskiej społeczności, przedstawiają skomplikowane powiązania głównych bohaterów: Macieja i Antka Borynów oraz ich żon: Jagny i Hanki. Pokazują skrajne namiętności, które prowadzą bohaterów na skraj przepaści. Jednocześnie powieść osadzona jest w określonej rzeczywistości historycznej i wprowadza fakty z dziejów Polski. Walorem dzieła jest pokazanie polskiego folkloru; opis obyczajów, zabaw ludowych, obchodów świąt. Dzieło przedstawia niezwykle szczegółowy i nieznany dotąd w literaturze obraz wsi polskiej i wsi w ogóle. Dlatego powieść ta cieszyła się ogromnym uznaniem zarówno w kraju jak i za granicą.

We wsi Lipce znajduje się sporo pamiątek i miejsc związanych z dziełem i jego autorem. Na starym cmentarzu mogliśmy zobaczyć symboliczną mogiłę Boryny.

Symboliczna mogiła Macieja BorynySymboliczna mogiła Macieja Boryny

W centrum znajduje się karczma ?Borynianka?, którą wybudowano ponoć w miejscu zagrody Boryny. Natomiast stara lipecka karczma mieściła się w drewnianym domu, w którym obecnie funkcjonuje sklep mięsny.

Karczma

Karczma Karczma

W środkowej części wsi znajduje się znany z powieści staw. Niestety nie ma już drewnianych chat, które go otaczały.

Jeden z domów zdobiony wzorami łowickimi

Jeden z domów zdobiony wzorami łowickimi w Muzeum Regionalnym Wsi Łowickiej.

Muzeum Regionalne Wsi Łowickiej oraz drewniana rzeźba Reymonta w LipcachMuzeum Regionalne Wsi Łowickiej

Drewniana rzeźba Reymonta w Lipcach

Na koniec spotkania z powieścią ?Chłopi? musimy wspomnieć o filmie, którego obrazy są obecne w naszym spojrzeniu na dawną wieś polską. Wielu z nas oglądało ten film. Ale najpierw trochę historii. Pierwszy film na podstawie powieści powstał zaraz po I wojnie światowej, nie odniósł jednak sukcesu. Do idei sfilmowania dzieła wrócono w 1972 roku. Powstał serial telewizyjny w reżyserii Jana Rybkowskiego. W adaptacji wzięli udział wybitni aktorzy. Borynę zagrał Władysław Hańcza; Antka -Ignacy Gogolewski; Jagnę - Emilia Krakowska; wybitną i tragiczną rolę Kuby zagrał Tadeusz Fijewski. Widzowie przyjęli film dobrze, krytyka jednak miała wiele zastrzeżeń. Przede wszystkim o to, że realizatorzy zerwali z powieściowym pierwowzorem upraszczając wizerunek Reymontowskiej wsi.

Na koniec nasze ogólne wrażenie na temat miejscowości. Wieś znana ale? mimo iż już sporo zrobiono wygląda na zaniedbaną i biedną. Trochę obskurne budynki z czasów peerelowskich robią niemiłe wrażenie. Ale widać, że gmina stara się zainteresować turystów poszukujących pamiątek literackich. Jest jednak jeszcze dużo do zrobienia.